Chánh án TAND TP.HCM: Chuyển đổi số trong tố tụng không còn là kế hoạch tương lai
08/02/2023  09:49:00

Theo Chánh án TAND TP.HCM Lê Thanh Phong, Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình đã nhấn mạnh: "Đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số và xây dựng tòa án điện tử không còn là kế hoạch của tương lai, mà là nhiệm vụ cấp thiết hiện nay, cần được cụ thể hóa để quyết liệt hoàn thành sớm".

Hiểu được vai trò của chuyển đổi số và tòa án điện tử, Chánh án TAND TP.HCM Lê Thanh Phong cho biết trong năm 2023, ngoài việc tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp mang tính đột phá để nâng cao chất lượng công tác tòa án, thì một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tòa án 2 cấp TP. HCM (TAND TP.HCM và tòa cấp quận/huyện, TP.Thủ Đức - PV), là chuyển đổi số.

Cụ thể, TAND TP.HCM sẽ triển khai đồng bộ, có hiệu quả các đề án do TAND TP.HCM đã được phê duyệt, tạo cơ sở để kết nối Đề án Phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030 (Đề án 06 của Chính phủ). Đồng thời, việc triển khai các đề án này sẽ là tiền đề để xây dựng tòa án điện tử trong thời gian tới.

Chánh án TAND TP.HCM: Từng bước chuyển đổi số hoạt động tố tụng - Ảnh 1.

Chánh án TAND TP.HCM Lê Thanh Phong

NHẬT THỊNH

Triển khai đồng bộ, hiệu quả 3 đề án

Các đề án mà TAND TP.HCM đang triển khai đồng bộ là gì, thưa ông?

Ông Lê Thanh Phong: Từ năm 2021, TAND TP.HCM đã triển khai đề án đối thoại trực tuyến trong giải quyết án hành chính, và hiện nay đang tiếp tục triển khai. Thực tế giải quyết các án hành chính cho thấy, việc vắng mặt của đương sự khi tòa án tiến hành đối thoại, kiểm tra, tiếp cận chứng cứ và xét xử ảnh hưởng rất nhiều đến quá trình giải quyết vụ án.

Vì vậy, đối thoại trực tuyến trong giải quyết các vụ án hành chính tại TAND TP.HCM đã tháo gỡ phần nào vướng mắc phát sinh, tạo điều kiện thuận lợi cho các đương sự không thể đến tòa án có tham gia đối thoại.

Chánh án TAND TP.HCM: Từng bước chuyển đổi số hoạt động tố tụng - Ảnh 2.

Hàng ngàn người bị hại trong vụ án Alibaba dự tòa

NHẬT THỊNH

Thứ 2, đó là Đề án phiên họp trực tuyến xem xét, quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Hiện tại trên địa bàn TP.HCM có 2 trung tâm là cơ sở xã hội Nhị Xuân (H.Hóc Môn), cơ sở xã hội Thanh thiếu niên 2 (H.Củ Chi), là nơi tiếp nhận, tạm giữ người nghiện ma túy, cũng là nơi tổ chức phiên họp cho TAND TP.HCM và 21 quận/huyện, TP.Thủ Đức. 

Mỗi cơ sở chỉ từ 3 - 4 phòng họp nhưng số lượng phiên họp phải tổ chức hàng năm là 3.500 – 4.500 vụ. Hơn nữa, mỗi phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp đưa người vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, ngoài sự tham gia của thẩm phán, thư ký tòa, còn có kiểm sát viên, đại diện Phòng Lao động - thương binh và xã hội (cơ quan đề nghị áp dụng). 

Chi phí đi lại và việc bố trí phương tiện đi lại… sẽ ảnh hưởng đến thời gian mở phiên họp. Vì vậy, TAND TP.HCM triển khai đề án "Phiên họp trực tuyến xem xét, áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc tại TP.HCM". Khi triển khai đề án, mặc dù còn gặp rất nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, trang thiết bị nhưng với quyết tâm nên trong năm 2022, tòa án 2 cấp TP.HCM đã mở được 160 phiên họp trực tuyến.

Thứ 3, Đề án "Tống đạt, thông báo văn bản tố tụng thông qua phương tiện điện tử trong tố tụng dân sự, tố tụng hành chính tại TAND 2 cấp TP. HCM" (Đề án tống đạt điện tử) dự kiến sẽ triển khai thí điểm từ tháng 2.2023.

Cốt lõi của việc xây dựng tòa án điện tử chính là chuyển đổi số các hoạt động tố tụng để hình thành nên một phương thức tố tụng mới trên nền tảng số. 

Chánh án TAND TP.HCM LÊ THANH PHONG

Thưa ông, đề án tống đạt điện tử sẽ có lợi gì cho người dân, khi triển khai?

Ông Lê Thanh Phong: Mỗi năm, tòa án 2 cấp TP.HCM thụ lý, giải quyết trên 60.000 vụ việc, trong đó khoảng 90% là vụ việc dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, lao động, hành chính. 

Vì vậy, để giải quyết các vụ việc trên thì tòa án 2 cấp TP.HCM phải tống đạt một lượng rất lớn văn bản tố tụng. Trong đó, không ít các đương sự trong vụ án, làm việc, di chuyển giữa các tỉnh, các nước, dẫn đến việc TAND triệu tập, tống đạt các văn bản tố tụng rất khó khăn, tốn nhiều chi phí đi lại, thời gian, công sức và mong muốn được tống đạt bằng phương thức điện tử. 

Nếu triển khai phương thức tống đạt, thông báo văn bản tố tụng qua phương tiện điện tử sẽ giảm thời gian đi lại cho tòa, cũng như đương sự, và tiết kiệm được ngân sách nhà nước rất lớn.

Về cơ sở pháp lý, luật Giao dịch điện tử năm 2005 và Nghị quyết số 04/2016/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hướng dẫn việc gửi, nhận đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ và cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng bằng phương tiện điện tử giữa người khởi kiện, đương sự, người tham gia tố tụng khác và tòa án. 

Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân nên trên thực tế phương thức này chưa được triển khai trên phạm vi cả nước. Nhận thức được tầm quan trọng và ý nghĩa của việc tống đạt các văn bản tố tụng bằng phương thức điện tử, TAND TP.HCM đã đề nghị TAND tối cao cho phép triển khai thí điểm việc tống đạt các văn bản tố tụng bằng phương thức điện tử trong tố tụng dân sự và hành chính. 

Tuy nhiên, để triển khai đề án này, ngoài cơ sở pháp lý đã được quy định thì cần phải có sự hỗ trợ của công nghệ. TAND TP.HCM đã phối hợp với các đơn vị có liên quan xây dựng phần mềm hỗ trợ, dự kiến sẽ triển khai thí điểm trong tháng 2.2022.

Chánh án TAND TP.HCM: Từng bước chuyển đổi số hoạt động tố tụng - Ảnh 3.

Phiên tòa xét xử trực tuyến đầu tiên tại TP.HCM hồi tháng 3.2022

PHAN THƯƠNG

 Số hóa hồ sơ và đi đầu cả nước về xét xử trực tuyến

Mục tiêu quan trọng của tòa án điện tử là hướng tới phục vụ người dân, cung ứng cho người dân các dịch vụ tư pháp công hiện đại, thuận lợi và tiết kiệm. Trong đó, bao gồm số hóa hồ sơ và xét xử trực tuyến. Vậy, TAND đã xây dựng 2 hệ thống này như thế nào?

Ông Lê Thanh Phong: Hệ thống số hóa hồ sơ tại tòa đã được TAND TP.HCM thực hiện từ cách đây 3 năm. Với việc số hóa hồ sơ đã giải quyết để phục vụ hoạt động lưu trữ cũng như việc trích lục, khai thác hồ sơ. Ngay từ khâu nhận đơn khởi kiện, đơn yêu cầu, cũng như trong quá trình giải quyết, TAND TP.HCM đã thực hiện việc scan, số hóa từng bước hình thành hồ sơ điện tử phục vụ cho việc xây dựng tòa án điện tử sau này.

Bên cạnh đó, hiện nay, tòa án 2 cấp TP. HCM đang triển khai các phần mềm của TAND tối cao như: Phần mềm quản lý hoạt động tố tụng; Phần mềm quản lý văn bản điều hành của tòa án và Phần mềm thống kê, Phần mềm trợ lý ảo, việc triển khai đồng bộ các phần mềm này là cơ sở để kết nối dữ liệu của tòa án với Đề án 06 của Chính phủ.

Bên cạnh việc triển khai các để án, các phần mềm, năm 2022, tòa án 2 cấp TP HCM tích cực triển khai xét xử trực tuyến, và là đơn vị dẫn đầu cả nước về xét xử trực tuyến, xây dựng, triển khai các phần mềm phục vụ cho hoạt động quản lý, điều hành của tòa án 2 cấp TP.HCM.

Định hướng tiếp theo của TAND TP.HCM trong việc chuyển đổi số và xây dựng tòa án điện tử ra sao, thưa ông?

Ông Lê Thanh Phong: TAND TP.HCM sẽ từng bước xây dựng hệ thống tòa án điện tử từ quản trị tòa án trên nền tảng số theo Đề án xây dựng tòa án điện tử ở Việt Nam đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 của TAND tối cao. 

Để xây dựng tòa án điện tử cần phải triển khai các phần mềm, tích hợp với nhiều hệ thống công nghệ thông tin. Từ việc cung cấp các dịch vụ tư pháp công, phục vụ người dân, như: gửi, nhận đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ và thực hiện cấp, tống đạt, thông báo văn bản của tòa án thông qua phương tiện điện tử; đăng ký trực tuyến cấp sao bản án và tài liệu trong hồ sơ vụ án; nộp án phí, lệ phí, tiền phạt trực tuyến; tra cứu các thông tin về vụ án, như thông báo thụ lý vụ án, vụ việc; quyết định phân công thẩm phán thụ lý; lịch mở phiên tòa, phiên họp; tiến trình tố tụng và các thông tin khác; cung cấp các bản án đã được xét xử, trên cơ sở đó, người dân thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, rồi tham gia hữu hiệu vào hoạt động giám sát tư pháp…

Cốt lõi của việc xây dựng tòa án điện tử chính là chuyển đổi số các hoạt động tố tụng để hình thành nên một phương thức tố tụng mới trên nền tảng số. 

Vì vậy, TAND TP.HCM sẽ từng bước thực hiện để đáp ứng kịp thời, phù hợp với xu hướng chung của Chính phủ.

TAND TP.HCM xét xử những vụ chưa có tiền lệ trong tố tụng

Trong năm 2022, TAND TP.HCM đã xét xử một số vụ án có tính chất đặc biệt, được dư luận xã hội đặc biệt quan tâm, với số lượng người tham gia tố tụng rất lớn, chưa có tiền lệ trong hoạt động tố tụng.

Điển hình như vụ án Nguyễn Võ Quỳnh Trang, Nguyễn Kim Trung Thái về tội "Giết người", "Hành hạ người khác" và "Che giấu tội phạm"; vụ án Nguyễn Thái Luyện và đồng phạm về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản", "Rửa tiền" tại Công ty CP địa ốc Alibaba...

Để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia tố tụng, người dân quan tâm, cũng như vụ án được đưa ra xét xử thuận lợi, TAND TP.HCM đã xin ý kiến và được TAND tối cao đồng ý cho phép tống đạt văn bản tố tụng bằng hình thức thông báo cổng thông tin điện tử, truyền thông; tuyên án trực tiếp trên Cổng thông tin điện tử và đăng toàn văn bản án sơ thẩm để cá nhân, tổ chức liên quan thực hiện quyền tố tụng của mình.

Theo Chánh án TAND TP.HCM Lê Thanh Phong, đây là tiền đề để sắp tới TAND TP.HCM áp dụng trong quá trình xét xử các vụ án có tính chất đặc biệt khác, cũng như đề xuất sửa đổi bộ luật, về thủ tục đặc biệt đối với một số vụ án đặc biệt.


Nội dung này có nguồn gốc từ : Báo THANH NIÊN
Đề xuất điểm nóng
Tuần 27-31/05: Cổ tức cao nhất tới 150%
26/05/2024  15:00:00
Tổ chức liên quan đến lãnh đạo ITA muốn mua thỏa thuận gần 38 triệu cp
26/05/2024  10:44:00
Giao dịch quỹ đầu tư: Lực mua chiếm ưu thế
26/05/2024  08:30:00
Phân tích kỹ thuật chứng khoán Việt Nam: Tuần 27-31/05/2024
26/05/2024  07:30:00
Tân Chủ tịch sinh năm 1996 của SC5 muốn mua 1.5 triệu cp từ vợ?
25/05/2024  09:28:00
Nasdaq Composite tiếp tục lập kỷ lục mới nhờ Nvidia
25/05/2024  06:52:00
Nhịp đập Thị trường 24/05: Sắc đỏ bao trùm thị trường, thanh khoản đột biến hơn 40 ngàn tỷ đồng
24/05/2024  15:17:00
Phân tích kỹ thuật phiên chiều 24/05: Áp lực chốt lời xuất hiện
24/05/2024  12:36:00
Cổ phiếu POM tăng gần 40% trong phiên đầu tiên trên sàn UPCoM, 5 triệu cp sang tay
24/05/2024  10:24:00
Giá cổ phiếu GCF “bốc đầu”, xuất hiện hai cổ đông lớn mới
24/05/2024  08:35:00
Dow Jones giảm 600 điểm, chứng kiến phiên tồi tệ nhất trong năm 2024
24/05/2024  06:43:00
Vietstock Daily 24/05/2024: Tâm lý bi quan đã giảm bớt
23/05/2024  17:14:00
Hạ viện Mỹ thông qua dự luật tạo khuôn khổ pháp lý mới cho tiền ảo
23/05/2024  16:02:00
Phân tích kỹ thuật phiên chiều 23/05: Trạng thái giằng co chi phối thị trường
23/05/2024  12:37:00
VDS chốt ngày phát hành cổ phiếu trả cổ tức và ESOP, dự kiến tăng vốn lên hơn 2,400 tỷ 
23/05/2024  09:56:00
Schengen Invest lỗ “sấp mặt” sau nửa năm đầu tư vào In Số 4
23/05/2024  09:39:00
Giảm 200 điểm, Dow Jones chứng kiến phiên tệ nhất trong tháng 5/2024
23/05/2024  07:02:00
Sóng ngầm dịch chuyển thị phần môi giới ở một nhóm công ty chứng khoán
23/05/2024  06:02:00
Vietstock Daily 23/05/2024: Tình hình chuyển biến tiêu cực
22/05/2024  17:13:00
Khối ngoại bán thỏa thuận gần 85 triệu cp ABB, cao hơn 22% thị giá
22/05/2024  16:06:00